English Deutsch Polski
08 Fysische factoren
 >  Werken in de zomer
Discussie > Bespreek het met je collega’s!
  1. Bij werkzaamheden in de zon smeer ik me in
  2. Ik draag de PBM's die mij beschermen tegen de hitte en felle zon
Introductie

Nu de temperatuur regelmatig boven de 25 graden Celsius uitstijgt, zien we bouwplaatsmedewerkers met zonnebril op en mouwloos shirt. Maar hoe zit het met de bescherming tegen de schadelijke UV-straling van de zon?

Het type huid per mens is verschillend. De één zal beter tegen de zon kunnen dan de ander. Het advies is wel om elk huidtype in te smeren bij werkzaamheden in de felle zon.

Bij warm weer moeten er wel aanvullende maatregelen genomen worden om veilig te kunnen werken. Volg hierbij de arbeidshygiënische strategie, begin bij de eerste genoemde maatregelen, dit zijn organisatorische maatregelen, deze hebben de voorkeur. De maatregelen die het laatst worden genomen zijn persoonlijke bescherming.

Risico's > Welke risico's zijn er bij werken in de (volle) zon

Concentratieverlies

Bij (langdurig) werken in de zon of met/ bij warme machines kan de lichaamstemperatuur behoorlijk snel oplopen en hierdoor kan concentratieverlies optreden. Dit heeft mogelijk grote gevolgen voor de veiligheid. 

Je bent minder alert op je omgeving en/of met de machine waar mee je werkt met mogelijk alle gevolgen van dien.


Hitteletsels

Deze symptomen horen bij de volgende situaties:

Hitte-uitputting

  • Veel zweet, ziet bleek of rood.
  • Hoofdpijn, duizeligheid, braken.
  • Spierkrampen.
  • Ernstige vermoeidheid, slap voelen, soms flauwvallen.
  • Bij handelingen gaat men duidelijk ‘fouten’ maken.
  • Kan overgaan in hitteberoerte.


  • Wat doe je bij hitte-uitputting?
    • Leg het slachtoffer neer en geef rust in een koele omgeving.
    • Bescherm tegen de zon (bijvoorbeeld met een reddingsdeken of parasol. Leg een deken niet op het slachtoffer, maar houd er boven – schaduw en weerkaatsing zonlicht).
    • Laat het slachtoffer niet te koude (sport)drank drinken.
    • Koel eventueel verkrampte spieren.
    • Bel of laat 1-1-2 bellen als de toestand niet snel verbetert.


Hitteberoerte:

  • Het slachtoffer heeft een hoge lichaamstemperatuur (soms wel 41°C of hoger).
  • Er is sprake van abnormaal gedrag, hoofdpijn, hallucinaties, verwardheid, angst, kans op toeval (insult).
  • Het slachtoffer heeft een rode huid maar zweet niet.
  • Snelle hartslag en moeilijke ademhaling.
  • Misselijkheid, vermoeidheid, slap voelen.
  • Mogelijk bewustzijnsverlies en bewusteloosheid.


  • Wat doe je bij een hitteberoerte?
    • Bel of laat 112 bellen.
    • Leg het slachtoffer neer in een koele omgeving.
    • Laat het slachtoffer rusten en geen inspanningen doen.
    • Koel het slachtoffer zo snel mogelijk actief af met coldpacks in nek, oksels en liezen.
    • Voorkom dat het slachtoffer gaat rillen.
    • Geef het slachtoffer niets te eten of drinken.


Zonnesteek 

  • Het slachtoffer heeft geen hoofdbescheming gehad en heeft langdurig in de volle zon gestaan
  • Veel zweet, ziet bleek of rood
  • Er is sprake van hoofdpijn, duizeligheid en braken
  • Spierkramp
  • Ernstige vermoeidheid
  • Bij handelingen maakt men duidelijk "fouten"
  • kan overgaan in hittebroerte


  • Wat doe je bij een hitteberoerte?
    • Leg het slachtoffer neer in een koele omgeving.
    • Bescherm het slachtoffer tegen de zon
    • laat het slachtoffer niet te koude drank drinken
    • Koel het slachtoffer eventueel verkrampte spieren.
    • Voorkom dat het slachtoffer gaat rillen.
    • Bel (of laat) 112 als de toestand niet snel verbetert


Verbranden

.


Uv-straling en verbranden

Door veelvuldige blootstelling aan UV-straling is er een verhoogde kans dat de huis beschadigd raakt. Deze huid beschadiging kan huidkanker veroorzaken op termijn.

Dit kan zich uiten in verbranding van de huid en mede daardoor een verhoogde kans op huidkanker of andere huidaandoeningen zoals jeuk en blaasjesuitslag


Zonnekrachtschaal

Het KNMI heeft in samenwerking met de KWF Kankerbestrijding een zonnekrachtschaal opgesteld. Deze zonnekracht schaal geeft inzicht in de krachtig de zon is en wat de effecten (kunnen) zijn.

ZonkrachtOmschrijving
Roodkleurige onbeschermde huid
na X minuten
Huid verbrand
 1 - 2 vrijwel geen 100 - 50
 3 - 4 zwak 35 - 25
 5 - 6 matig 25 - 15 gemakkelijk
 7 - 8 sterk 15 - 10 snel
 9 - 10
 en hoger
 zeer sterk minder dan 10 zeer snel


Maatregelen > Controleer de zonkracht bij het KNMI

De zonkracht is een maat voor de hoeveelheid ultraviolette straling (UV) in het zonlicht die de aarde bereikt. Gebruik de zonnekrachtschaal om de juiste conclusie te trekken voor welke beheersmaatregelen u kunt nemen.

Het UV-zonlicht neemt toe naarmate de zon hoger staat en varieert met de seizoenen en het moment van de dag. Warmte heeft geen invloed: op een koele zonnige dag kan de zonkracht even sterk of sterker zijn dan op een warme dag. Wel is de hoeveelheid UV afhankelijk van wolken, vocht of stof in de atmosfeer en van de hoeveelheid ozon. De ozonlaag op grote hoogte in de atmosfeer beschermt het aardoppervlak tegen UV. (bron KNMI)

Kijk voor de actuele zonkracht op de website van het KNMI (klik op deze regel)


Of ga naar de volgende link

https://www.knmi.nl/nederland-nu/weer/waarschuwingen-en-verwachtingen/zonkracht

Maatregelen > Hitteprotocol Heijmans

In de zomerperiode kan het erg warm zijn. Dit kan leiden tot veel discussie over welke maatregelen er genomen moeten worden en wat wel en niet passend is. Bij Heijmans hebben we een Veiligheids-, gezondheid-, Welzijn-, en Milieubeleid (VGWM-beleid), hierin staat omschreven wat ons veiligheidsbeleid is en hoe moet worden omgegaan met persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM’s). Dit beleid is vastgelegd in het VGWM-handboek, deze is te vinden op de GO! app en op www.geenongevallen.nl. Hierin staat omschreven welke PBM’s binnen Heijmans verplicht zijn in welk type werkomgeving en bij welke werkzaamheden. Dit beleid geld altijd ongeacht het weer en de warmte. 

Bij warm weer moeten er wel aanvullende maatregelen genomen worden om veilig te kunnen werken. Volg hierbij de arbeidshygiënische strategie, begin bij de eerste genoemde maatregelen, dit zijn organisatorische maatregelen, deze hebben de voorkeur. De maatregelen die het laatst worden genomen zijn persoonlijke bescherming. 

Eigen verantwoordelijkheid van de medewerkers

Medewerkers houden een eigen verantwoordelijkheid. Dit houdt onder meer in dat zij zich aan de spelregels houden. Hogere temperaturen kan de medewerkers bijvoorbeeld in verleiding brengen bepaalde beschermende kleding, zoals kleding bij het grasmaaien of het dragen van zaagbroeken, niet te dragen. Als het werk door de hoge temperaturen gecombineerd met het dragen van die kleding dan fysiek te belastend zou worden, dient het werk ofwel voor een veel kortere tijd te worden verricht en mogelijk over meer medewerkers worden verdeeld, dan wel te worden uitgesteld tot later wanneer het koeler is. 

Géén concessies mogen dus worden gedaan aan de veiligheid door dan maar de beschermende kleding niet te dragen

schaduw of beschutting

Zorgen voor werkplekken in de schaduw of beschutting; Pas werkzaamheden zoveel mogelijk aan dat er in de schaduw of beschutting gewerkt kan worden in plaats van de volle zon.  

Let er wel op dat de extra beschutting goed verankerd dient te zijn. U kunt zich voorstellen dat bijvoorbeeld een parasol eenvoudig weg kan waaien en op de openbare weg terecht kan komen.

Aangepaste werkzaamheden

Probeer op de warme dagen zoveel mogelijk lichte werkzaamheden uit te voeren.  

Voer anders de zwaardere of meer fysiek inspannende werkzaamheden in taakroulatie uit.

Het werk rooster aanpassen

Overleg met uw leidinggevende of het werkrooster aangepast kan worden zodat er niet op de heetste tijden van de dag gewerkt hoeft te worden in de volle zon. Begin bijvoorbeeld eerder op de dag als dit mogelijk is.

Vaker pauze houden

Vaker pauze houden; Werken in warme weer is erg zwaar. Pas de dagindeling hierop aan zorg dat medewerkers meer (korte) drink pauzes houden.

Dit kan inhouden dat de dagelijkse productie niet wordt gehaald! Overleg en bespreek dit met uw leidinggevende.

Voldoende drinken (water)

Drinken ; neem meer dan voldoende drinken met (zeer) warm weer om de kans op uitdroging te voorkomen. Combineer deze momenten met een korte pauze in de schaduw om weer op temperatuur en tot rust te komen.  

Met warm weer is het goed om ten minste 2 liter water te drinken. Niet iedereen krijgt als vanzelf dorst als je minder dan de aanbevolen hoeveelheid drinkt. Neem daarom ieder uur een beker water, ook als je nog geen dorst hebt.

Extra zout eten/drinken

Neem voldoende zout ; Bij warm weer verliest het lichaam veel vocht door transpiratie. Hierdoor verliest het lichaam ook veel zout. Zorg dat dit wordt aangevuld, neem af en toe een sportdranken (hier zitten veel zouten in) of neem bijvoorbeeld een Cup-A-Soup.

Kleding

Draag geen werkkleding met korte mouwen of korte pijpen. Oftewel draag uw beschikbaar gestelde werkkleding. 

Let op: niet alle kleding beschermt even goed. Dunne stof beschermt nauwelijks tegen straling van de zon. Maak eventueel gebruik van de speciale uv-werende kleding die sinds enkele jaren op de markt is.


Insmeren met zonnebrand

Smeer delen van de huid die niet door kleding bedekt kunnen worden (handen, gezicht) goed in met zonnebrandcrème. In Nederland is minimaal beschermingsfactor 10 noodzakelijk en herhaling na 2 uur. Mensen die veel transpireren, kunnen beter vaker insmeren.

Bedenk wel dat zonnebrandcrème de uv-straling niet volledig tegenhoudt. Het is dus geen vrijbrief om oneindig in de zon te werken. De zon vermijden blijft de beste remedie.

Controleer het lichaam regelmatig op verdachte plekjes op de huid en meld de veranderingen bij de bedrijfsarts of huisarts. Als een moedervlek verandert van kleur of grootte, is het ook verstandig om naar de huisarts te gaan. De meeste vormen van huidkanker zijn bij ontdekking in een vroeg stadium goed te genezen.

Aanvullende PBM's

Voor het werken met warm weer zijn verschillende extra PBM’s beschikbaar, denk hierbij aan:

  • koelvesten
  • nekflap
  • zweetband in de veiligheidshelm
  • veiligheidszonnebrill voor warmweer

Deze items zijn via uw werkkledingpakket te bestellen (via Intersafe).

Koelvest
Nekflap
zweetband in de helm
Veiligheidszonnebril
Maatregelen > Voorafgaande maatregelen niet afdoende?

Indien de voorafgaande maatregelen niet afdoende zijn is het mogelijk dat de (hoofd) uitvoerder contact zoekt met een K&V-er om gezamenlijk te kijken wat de extra mogelijkheden zijn.

Hiervoor kan dan een TRA worden opgesteld. 


Voor een aantal activiteiten is een werkgroep opgestart om te kijken of de huidige beheersmaatregelen voldoende zijn en of hier aanpassingen aan dienen te komen. 


Let op: in sommige contracten met opdrachtgevers zijn heel specifiek bepaalde PBM's benoemd. Hiervan kan niet zomaar worden afgeweken. Hiervoor dient een goed onderbouwde keuze voorgelegd te worden.


Tips > Bij vragen neem contact op met uw K&V-er

Bij extreme weersomstandigheden op bouwlocaties zijn natuurlijk altijd situaties denkbaar waarbij de bovengenoemde maatregelen niet goed toepasbaar zijn of onvoldoende bijdragen aan de veilige situatie. Het is bij het werken in extreem weer zo dat de maatregelen de veiligheid moeten verhogen en niet voor een extra belemmering moeten zorgen. In het geval van warm weer kunnen medewerkers last hebben van verminderde concentratie door de warmte, daarom is het erg persoonsafhankelijk welke maatregelen passend zijn. 

Op het werk zal dus altijd risico gestuurd een afweging gemaakt moeten worden hoe de situatie zo veilig mogelijk is en welke maatregelen hierbij passen. Leg deze afspraken goed vast bijvoorbeeld in je dagrapport of verslag van een bouwvergadering en bespreek dit ook met alle onderaannemers.